{"id":2163,"date":"2026-05-02T16:29:55","date_gmt":"2026-05-02T14:29:55","guid":{"rendered":"https:\/\/carreira.info\/blog\/?p=2163"},"modified":"2026-05-02T16:30:45","modified_gmt":"2026-05-02T14:30:45","slug":"o-territorio-do-pasado-a-ollos-do-voo-americano","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/carreira.info\/blog\/2026\/05\/02\/o-territorio-do-pasado-a-ollos-do-voo-americano\/","title":{"rendered":"O territorio do pasado a ollos do voo americano"},"content":{"rendered":"\n

Un proxecto fotogr\u00e1fico realizado a mediados do s\u00e9culo pasado en todo o territorio nacional perm\u00edtenos \u201cver\u201d unha imaxe a\u00e9rea detallada de como era o noso pa\u00eds e, por conseguinte, as parroquias do concello de Ribeira. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Unha ollada real \u00f3 pasado dun territorio que, en poucas d\u00e9cadas, experimentou un notable cambio f\u00edsico en consonancia ca transformaci\u00f3n social derivada do paso do tempo, algo que podemos comprobar se observamos as imaxes correspondentes a Carreira e a s\u00faa contorna.<\/p>\n\n\n\n

O Vuelo General de Espa\u00f1a de 1956<\/em>, tam\u00e9n denominado Voo Americano ou Serie B, foi un proxecto cartogr\u00e1fico baseado en orto fotograf\u00eda a\u00e9rea levado a cabo entre marzo do 1956 e setembro do 1957, no marco dun convenio subscrito entre o goberno espa\u00f1ol e o dos Estados Unidos de Am\u00e9rica. A trav\u00e9s do Army Map Service<\/em> realizouse a cobertura fotogr\u00e1fica da maior parte do territorio nacional, mediante voos sistem\u00e1ticos a unha altitude aproximada de 5000 metros e a unha escala media de 1:33.000, resultando na obtenci\u00f3n de 60.000 fotogramas logo de preto de 4600 horas de traballos.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Imaxe a\u00e9rea parcial do Concello de Ribeira, tomada cunha c\u00e1mara fotogram\u00e9trica Fairchild T-11<\/em>, cas marcas fiduciais na s\u00faa marxe esquerda, e tomada dende un aeroplano Beechcraft RC-45 (USAF), como se mostar na imaxe superior de portada. CECAF – 12:09 h – 23\/07\/1956.<\/p>\n\n\n\n

O desenvolvemento destas orto fotograf\u00edas respondeu \u00e1 necesidade de mellorar a cartograf\u00eda de car\u00e1cter militar, nun contexto de interese xeo estrat\u00e9xico durante a Guerra Fr\u00eda, as\u00ed como \u00f3 estudo dun territorio que presentaba un notable atraso tecnol\u00f3xico e econ\u00f3mico. Do mesmo xeito utiliz\u00e1ronse estas imaxes para confeccionar e rematar o catastro de r\u00fastica, comezado case que cen anos antes. Neste sentido, Espa\u00f1a e os Estados Unidos asinaron o 23 de setembro do 1953 o convenio de defensa co\u00f1ecido como Pactos de Madrid<\/em>, mediante o cal o goberno americano obt\u00eda dereitos de tr\u00e1nsito e uso de bases a\u00e9reas en territorio espa\u00f1ol, mentres que Espa\u00f1a acced\u00eda a material militar, modernizaci\u00f3n de infraestruturas e actualizaci\u00f3n cartogr\u00e1fica.<\/p>\n\n\n

\"\"\"\"<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Nesta imaxe comparativa podemos alternar entre unha vista da zona do cruce do Vilar (antigo Pozo do Burgo), tomada no ano 1956, e outra do mesmo lugar tomada no ano 2012. A diferencia de cultivos e vivendas entra \u00e1mbalas d\u00faas \u00e9pocas \u00e9 notable.<\/p>\n\n\n\n

A an\u00e1lise dos fotogramas orixinais permite extraer conclusi\u00f3ns relevantes sobre o estado do territorio de Ribeira de hai 70 anos. De forma xeral, obs\u00e9rvase unha elevada proporci\u00f3n de superficie cultivable, propiedades ben delimitadas e organizadas, cursos de r\u00edos, e cami\u00f1os limpos e despexados, o que indica unha forte implantaci\u00f3n da actividade agr\u00edcola como base econ\u00f3mica da poboaci\u00f3n local, complementada asemade pola actividade pesqueira. Do mesmo xeito, destaca a maior presenza de \u00e1reas areosas no \u00e1mbito costeiro, en contraste ca actual expansi\u00f3n da cuberta vexetal, especialmente en zonas a d\u00eda de hoxe integradas no espazo natural das lagoas e das dunas de Corrubedo. Outro aspecto significativo \u00e9 o nivel de detalle co que se identifican os distintos n\u00facleos de poboaci\u00f3n da parroquia, que naquela \u00e9poca presentaban unha disposici\u00f3n dispersa, caracter\u00edstica do modelo territorial galego.<\/p>\n\n\n

\"\"\"\"<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Neste outro comparador podemos apreciar o cambio no territorio da costa da praia de Anquieiro, lagoa de Vix\u00e1n e arredores, observando a notable reduci\u00f3n do espazo de area, na actualidade colonizado pola vexetaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n

As imaxes xerais do territorio estrut\u00faranse conforme a unha determinada escala, coordenadas UTM ED50, e corresp\u00f3ndense con cuadr\u00edculas do sistema de referencia ETRS89. Do mesmo xeito, existen series de maior resoluci\u00f3n que, \u00f3 compararse con imaxes de voos actuais \u2014m\u00e1is al\u00e1 da diferenza crom\u00e1tica\u2014, evidencian cambios substanciais na configuraci\u00f3n territorial. Apr\u00e9ciase unha notable reduci\u00f3n das superficies cultivadas fronte a un progresivo abandono do espazo agrario, ocupado actualmente por vexetaci\u00f3n espont\u00e1nea e masas forestais destinadas sobre todo \u00e1 explotaci\u00f3n madereira, as\u00ed como un incremento significativo da edificaci\u00f3n residencial.<\/p>\n\n\n\n

Uns documentos fotogr\u00e1ficos estes, que nos levan ata sete d\u00e9cadas atr\u00e1s, onde a diferencia con \u00e9pocas anteriores non ser\u00eda moi diferente, e nos pode chegar a dar unha idea de como estaba conformado o territorio de Carreira en s\u00e9culos pasados. Unha ollada real \u00f3 pasado.<\/p>\n\n\n\n

Fontes e agradecementos:<\/p>\n\n\n\n

– Arquivo do Reino de Galicia – ARG, A Coru\u00f1a.<\/p>\n\n\n\n

– Instituto Geogr\u00e1fico Nacional – IGN, Madrid.<\/p>\n\n\n\n

– Centro Cartogr\u00e1fico y Fotogr\u00e1fico del Ej\u00e9rcito del Aire – CECAF, Getafe – Madrid. Con autorizaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n

– Imaxe portada: Beechcraft RC-45. Aerial Survey Team #6 – Photo Mapping Group – Army Map Service <\/em>(USAF).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Un proxecto fotogr\u00e1fico realizado a mediados do s\u00e9culo pasado en todo o territorio nacional perm\u00edtenos \u201cver\u201d unha imaxe a\u00e9rea detallada de como era o noso pa\u00eds e, por conseguinte, as parroquias do concello de Ribeira.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2164,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,11,13],"tags":[],"class_list":["post-2163","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cartografia","category-historia","category-patrimonio","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2163","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2163"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2207,"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2163\/revisions\/2207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/carreira.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}